Digitale meter weigeren: kan dat nog?

Waarom kan je niet weigeren?

Omdat het geen keuze is die de wetgever bij jou heeft gelegd. Artikel 4.1.22/2 van het Energiedecreet verplicht de netbeheerder om een digitale meter te plaatsen bij elke laagspanningsaansluiting onder 56 kVA, en het Energiebesluit zet daar een einddatum op: uiterlijk 1 juli 2029 hebben alle actieve kleinverbruiksmeters in Vlaanderen een digitale meter.

Daar staat een toegangsplicht tegenover. Het technisch reglement verplicht je om de netbeheerder toegang te geven tot de ruimte waar je meter staat, op eenvoudig verzoek. En artikel 3.1.54 van het Energiebesluit verplicht Fluvius om zijn bezoek minstens twee weken vooraf aan te kondigen, schriftelijk of elektronisch. Die termijn mag korter als jij dat goed vindt.

Er bestaat dus geen formulier om te weigeren. Wat Fluvius als weigering beschouwt, is feitelijk gedrag: niet reageren op de brief, het kaartje of de sms, je afspraak missen, of geen toegang geven. Ook je afspraak herhaaldelijk verplaatsen valt daaronder.

Wat kost het als je blijft weigeren?

Geen boete, en dat is een van de dingen die het vaakst fout staat. Maar er staat iets zwaarders in het Energiedecreet: artikel 6.1.2 laat de netbeheerder toe je toevoer af te sluiten wanneer je de toegang tot de meterruimte weigert, en de kosten van die afsluiting én de heraansluiting zijn voor jou. Daar hangen wel twee remmen aan: het advies van de lokale adviescommissie is verplicht, en afsluiten op die grond mag niet tussen 1 december en 1 april. In de praktijk kiest Fluvius voor de gerechtelijke weg, met een kostenladder die de Nutsregulator heeft goedgekeurd en die je zelf betaalt.

• 298,76 euro incl. btw voor het traject om je te overtuigen, vanaf de eerste weigering tot de plaatsing. Fluvius onderbouwt dat bedrag met de extra werkuren en de kosten van de aanmaning.
• 322,59 euro incl. btw voor de aanstelling van een advocaat door Fluvius. Je krijgt dan vijf werkdagen om te reageren.
• De gerechtskosten als het tot een dagvaarding komt en de rechter Fluvius volgt. Daarna kan de meter geplaatst worden met een deurwaarder en een slotenmaker.

Samen is dat 621,35 euro, en de tweede schijf valt enkel als er werkelijk een advocaat is aangesteld. Je kan op elk punt in dat traject stoppen en de meter laten plaatsen; de kosten die al gemaakt zijn blijf je verschuldigd, ook de tweede schijf als de advocaat er al was.

Heb je zonnepanelen met groenestroomcertificaten, dan komt er nog iets bij: de netbeheerder schorst de uitbetaling van de minimumsteun zolang hij verhinderd wordt een digitale meter te plaatsen.

Wat verlies je nog meer dan geld?

Een aantal rechten hangen inmiddels letterlijk aan het niet weigeren. Dat is nieuw: de wetgever heeft weigeren de laatste jaren duurder gemaakt door er voordelen aan te koppelen in plaats van sancties.

• De retroactieve investeringspremie. Wie vanaf 1 januari 2025 de plaatsing weigerde, verloor het recht erop. Het loket is intussen dicht: aanvragen kon tot 31 december 2025. De premie liep op tot 436 euro per kilowattpiek panelen, afhankelijk van je indienstnamejaar én het jaar waarin je digitale meter geplaatst werd. De Vlaamse Regering raamde de gemiddelde premie in 2025 op 1.329 euro.
• De vergoeding bij het uitvallen van je omvormer. Sinds 1 januari 2025 geldt de regeling voor gereserveerde technische flexibiliteit niet voor wie de toegang weigert, voor de hele periode van die weigering.
• Een dynamisch contract, energiedelen en flexibiliteitsdiensten. Die vragen alle drie kwartierwaarden, en dus een digitale meter met meetregime 3. Let op: een klein deel van de geplaatste meters is niet-communicerend en kan daardoor geen kwartierwaarden doorsturen. Op 1 januari 2025 ging het om 1,04 procent van de digitale elektriciteitsmeters.
• Maandelijkse verbruiksinformatie op je werkelijke cijfers. Leveranciers moeten die gratis ter beschikking stellen aan klanten met een digitale meter. Zonder digitale meter is dat twee tot vier keer per jaar.

En één die weinig mensen zien: het maximumtarief in de distributienettarieven, dat je factuur begrenst, geldt niet voor laagspanningsklanten met een analoge meter.

Is een oude meter niet goedkoper?

Voor de meeste gezinnen niet, maar het hangt van je piek af en dat wordt meestal weggelaten. Reken het na op het goedgekeurde tariefblad voor 2026.

Bij Fluvius Imewo betaal je met een analoge meter 0,0576 euro per kWh voor netgebruik plus een vaste term van 135,50 euro per jaar. Op 3.500 kWh is dat 337 euro aan netgebruik. Met een digitale meter betaal je 0,0259 euro per kWh, dus 91 euro, plus het capaciteitstarief van 54,20 euro per kW gemiddelde maandpiek. Het kantelpunt ligt rond 4,5 kW piek. De gemiddelde Vlaamse maandpiek is 4,24 kW, dus een gemiddeld gezin is met een digitale meter een goede vijftien euro goedkoper. Ligt je piek hoger, dan draait het om. Het tarief databeheer van 17,85 euro per jaar en de openbaredienstverplichtingen komen er in beide gevallen bovenop. Alle bedragen excl. btw.

Eén groep zit wel altijd fout met een analoge meter: wie zonnepanelen heeft met een terugdraaiende teller. Daar komt een aanvullend capaciteitstarief bij van 56,72 euro per kW per jaar bij Imewo en 65,65 euro bij Fluvius West. Dat prosumententarief betaal je met een digitale meter niet meer.

Wil je tussentijds toch een meterstand? Een extra meteropname op jouw vraag kost 105,52 euro incl. btw. Voor een beschermde afnemer is de eerste opname van het kalenderjaar gratis.

Klopt het dat één op drie weigert?

Nee, en het is nuttig om te weten waar dat cijfer niet staat. Wij hebben het zelf ook gebruikt in een eerdere versie van dit artikel, en er is geen enkele publicatie van de Nutsregulator, Fluvius, het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap of de Vlaamse Regering die het onderbouwt.

Het enige recente cijfer dat er wel is, komt uit een nota aan de Vlaamse Regering van oktober 2025 en gaat over de groep die nog recht had op de retroactieve premie: van ongeveer 79.000 premiegerechtigde dossiers waren er ongeveer 4.000 weigeraars. Dat is één op twintig binnen die groep, en die groep is niet heel Vlaanderen.

Ter vergelijking: op 1 december 2025 had 80 procent van de Vlaamse woningen, appartementen en kleine bedrijven een digitale meter, samen 2,95 miljoen elektriciteitsmeters. Bij zonnepaneeleigenaars was dat 89 procent, ofwel 925.000 klanten. Weigeren is dus geen massabeweging.

Wat gebeurt er met je gegevens?

Dit is de zorg die het vaakst achter een weigering zit, en het antwoord is concreter dan je denkt.

Sinds 1 januari 2026 leest de netbeheerder van elke digitale meter minstens één keer per dag de kwartiergegevens uit, voor afname en waar van toepassing voor injectie. Dat geldt ongeacht je meetregime, en het staat in artikel 3.1.57 van het Energiebesluit.

Wie die gegevens mag zien, staat limitatief in artikel 4.1.22/5 van het Energiedecreet: overheden en instellingen met een opdracht van algemeen belang, een lange lijst marktpartijen die gaat van netbeheerders en leveranciers tot aggregatoren, bevrachters en evenwichtsverantwoordelijken, de regulator, jij zelf, een andere partij enkel met jouw toestemming, en elke partij zodra de gegevens volledig geanonimiseerd zijn. Elk daarvan mag alleen bij de gegevens die strikt nodig zijn voor zijn taak.

Wat je wél zelf beslist: de gebruikerspoort naar je eigen toestellen staat standaard dicht, en openzetten is kosteloos en op jouw vraag. En stoort de zendantenne je, dan heb je sinds 1 januari 2023 het recht om een meter te vragen die via kabel communiceert, met een externe antenne buiten. De meerkost is voor jou: 371,05 euro op de gevel, of 896,13 euro op de rooilijn wanneer je zelf de graafwerken en de wachtbuis doet. Graaft Fluvius, dan komt daar 34,98 euro per meter bij.

Wie moet er nu een krijgen?

Een aantal groepen staan vooraan in de rij, en voor sommige is het uitstel intussen verlopen.

Veelgestelde vragen