Vast, variabel of dynamisch in 2026?

Wat kostte elk contract in 2025?

Dit is de enige vergelijking die op gemeten bedragen rust in plaats van op een voorspelling. De Vlaamse Nutsregulator publiceerde op 7 mei 2026 haar prijzenrapport over 2025, gerekend op een doorsnee gezin: 1.600 kWh dagverbruik, 1.900 kWh nachtverbruik en een gemiddelde maandpiek van 4,26 kW, inclusief btw. Dynamisch komt daar als voordeligste uit, met 1.202,60 euro voor de elektriciteitsafname. Wie variabel zat betaalde 62,22 euro meer, wie vast zat 192,91 euro meer. Op de energiecomponent alleen gaat het om 523,80 euro dynamisch, 586,02 euro variabel en 716,70 euro vast.

Let op de laatste rij, want daar zit de val. De cijfers hierboven gaan over 2025. De CREG stelde begin april 2026 vast dat de energiecomponent van nieuwe vaste elektriciteitscontracten in één maand met 16,40 procent steeg, na de prijsevoluties op de groothandelsmarkten sinds eind februari 2026. In april 2026 liep het prijsverschil op de energiecomponent tussen vaste en variabele producten op tot 50 procent bij elektriciteit en 29 procent bij aardgas. De CREG stelde daarbij vast dat lopende vaste contracten die tot en met maart 2026 zijn afgesloten geen impact ondervinden van die prijsevolutie. Een vast contract van voor de stijging is dus geen slechte zaak meer maar een buffer.

Voor wie is een dynamisch contract iets?

Een dynamisch contract volgt de uurprijzen op de groothandelsmarkt. Dat is aantrekkelijk in een jaar met veel goedkope uren: de CREG telde in 2025 577 uren met een negatieve groothandelsprijs, een stijging van 25 procent tegenover 2024. De Vlaamse Nutsregulator komt op 520 uren uit, omdat ze strikt onder nul rekent en sinds oktober 2025 per kwartier meet. Welk cijfer je ook neemt, het punt blijft hetzelfde: er waren veel heel goedkope uren, en je hebt er enkel iets aan als je je verbruik kan verschuiven.

De CREG is er zelf duidelijk over: een dynamisch contract is vandaag een goede keuze voor de bewuste consument die over voldoende tijd of middelen beschikt en zijn verbruiksprofiel flexibel aanpast. In cijfers is die groep nog klein. Eind september 2025, op 30 september, stonden er 20.552 dynamische contracten tegenover 8.337 een jaar eerder, een marktaandeel van 0,40 procent. Daarvan zaten er 20.453 in Vlaanderen, 93 in Brussel en 6 in Wallonie. Een kwartaal later, in december 2025, telde de Vlaamse Nutsregulator 23.417 Vlaamse huishoudens met een dynamisch contract. Die groep groeit dus snel en blijft klein.

Technisch heb je twee dingen nodig: een digitale meter, en de activering van meetregime 3 bij je netbeheerder. Zonder die activering kan je het contract niet afsluiten, ook niet met een digitale meter aan de muur.

Welk contract past bij welk verbruiksprofiel?

Eén nuance bij zonnepanelen, want die verandert het beeld. De Vlaamse Nutsregulator stelde vast dat in 2025 naar schatting bijna 29.000 gezinnen minstens één maand een negatieve terugleververgoeding kregen: ze moesten dus bijbetalen om te injecteren. Heb je panelen, dan is de terugleververgoeding in je contract even belangrijk als de prijs per kWh die je afneemt.

Wat kijk je na voor je kiest?

De prijs per kWh is niet het hele contract. In haar aanbevelingen van begin april 2026 zet de CREG drie dingen op de checklist bij een contractwissel: de welkomstkortingen, de kosten van eventuele betalende extra diensten, en de forfaitaire abonnementskost of vaste kost. Die drie verklaren waarom twee contracten met dezelfde kWh-prijs toch tientallen euro's kunnen verschillen op je jaarfactuur.

Over die welkomstkortingen is de CREG uitgesproken. Uit haar studie van maart 2026 blijkt dat hoge kortingen met voorwaarden de vergelijking vertekenen, en de regulator is er voorstander van om dat type korting uit alle prijsvergelijkingen te weren. Vraag dus altijd wat je betaalt in jaar twee, niet enkel wat je in jaar een betaalt.

Heb je zonnepanelen, dan komt er een vierde punt bij: de terugleververgoeding in datzelfde contract. De Vlaamse Nutsregulator telde in 2025 twintig contracten waarin die vergoeding minstens een maand negatief was, en schat dat bijna 29.000 gezinnen daardoor minstens een maand moesten bijbetalen om te injecteren. Een goede kWh-prijs met een slechte terugleververgoeding is voor een prosument geen goede deal.

Waarom een gemiddelde niets zegt over jouw factuur

De bedragen in dit artikel zijn gemiddelden over Vlaamse huishoudens bij een gemiddeld verbruik, inclusief btw. Ze geven de richting van het verschil tussen de contracttypes, niet de hoogte van jouw factuur. Wie de helft van dat gemiddelde verbruikt, ziet ongeveer de helft van het verschil; wie een wagen laadt, ziet meer.

Daarom is de vraag niet welk contracttype in het algemeen het voordeligste is, maar welk contract bij jouw verbruik past en of het vandaag nog het juiste is. Dat tweede is het punt dat de meeste gezinnen geld kost: niet de verkeerde keuze, maar een keuze die drie jaar niet meer bekeken is.

Veelgestelde vragen