Wat levert een EMS je echt op? De rekening
Verkopers noemen bedragen van honderden euro's. Dit is de rekening met enkel cijfers die op een officiële bron staan, stap per stap.
De nettarieven zijn identiek voor dag en nacht sinds 2023. Wat rest is de energiecomponent, en je kwartierpiek weegt intussen veel zwaarder.
Het korte antwoord
Voor je gewone dag- en nachtregister zijn de nettarieven identiek sinds 1 januari 2023. Wat overblijft is de energiecomponent, en die scheelt op het referentieprofiel aan het sociaal maximumtarief 45 cent per jaar. Je kwartierpiek weegt via het capaciteitstarief veel zwaarder dan je tariefkeuze.
In dit artikel
Nee. Daarom krijgt deze vraag vandaag een ander antwoord dan vijf jaar geleden.
Sinds 1 januari 2023 rekent Fluvius voor je gewone verbruik één distributienettarief aan, ongeacht het uur. In het tariefblad voor 2026 staat geen dag- en nachtlijn meer. Eén uitzondering: het aparte register exclusief nacht heeft nog een lager kWh-tarief, daarover verderop meer.
Kom je ergens juli 2022 tegen als startdatum? Die is nooit ingegaan. De hervorming schoof twee keer op omdat Fluvius en de leveranciers hun systemen niet klaar hadden. De echte startdatum is 1 januari 2023.
Voor de rest blijft de energiecomponent over, het deel dat je leverancier bepaalt. Die mag nog een dag- en een nachtprijs aanbieden. Op je gewone verbruik is dat het stukje van je factuur waar je tariefkeuze nog iets aan verandert.
Er bestaat geen officieel Vlaams cijfer voor wat een tweevoudig tarief opbrengt: de Nutsregulator verwijst door naar de V-test, omdat het antwoord van je contract afhangt. Maar er is één prijs waarin de overheid zelf een dag- en een nachttarief vastlegt: het sociaal maximumtarief.
Voor het derde kwartaal van 2026 zet de CREG de energiecomponent op 12,453 cent per kWh enkelvoudig, 14,217 cent voor dag en 10,944 cent voor nacht, exclusief btw. Leg dat op het Eurostat-referentieprofiel dat de Nutsregulator publiceert voor een gezin met twee telwerken, 1.600 kWh dag en 1.900 kWh nacht. De Nutsregulator waarschuwt zelf dat die Europese categorie geen representatief Vlaams gezin beschrijft: in 2024 verbruikte een gemiddeld gezin 2.662 kWh, een cijfer dat volgens de regulator naar omlaag wordt getrokken door gezinnen met zonnepanelen.
Vijfenveertig cent per jaar. Niet per maand, per jaar. En dat is geen toeval, zoals de volgende sectie laat zien.
Wat dit cijfer wel en niet is: het gaat enkel over de energiecomponent, en het sociaal maximumtarief dient als ijkpunt omdat het de enige officieel vastgelegde dag- en nachtprijs is. Wie er recht op heeft, betaalt overigens geen capaciteitstarief.
Test-Aankoop deed in januari 2025 dezelfde oefening op marktcontracten en kwam voor Vlaanderen op gemiddeld 8 euro per jaar, en tot 20 euro bij sommige contracten. Geen officieel cijfer, wel dezelfde orde van grootte.
Dit is de nuttigste manier om ernaar te kijken: niet wat het opbrengt, maar waar het kantelpunt ligt.
Het verschil tussen de dag- en de nachtprijs is 3,273 cent per kWh, dat tussen de dagprijs en de enkelvoudige prijs 1,764 cent. Wil je op 3.500 kWh break-even draaien met een tweevoudig tarief, dan moet er 1.886 kWh in het nachtvenster vallen. Alles daarboven is winst, alles daaronder verlies. Bij een contract met een groter dag-nachtverschil ligt dat kantelpunt lager.
En daar zit de verrassing: het referentieprofiel staat op 1.900 kWh nachtverbruik, 14 kWh boven dat kantelpunt. Vandaar die 45 cent. Het profiel waarmee officieel gerekend wordt, zit dus vlak op de grens en niet er ruim boven.
Haalbaar of niet? Het nachtvenster is ruimer dan je denkt. Het dagtarief geldt bij Fluvius van maandag tot vrijdag van 7 tot 22 uur, dus 75 uur per week. De overige 93 uren vallen onder het nachttarief, weekend inbegrepen, doorlopend van vrijdag 22 uur tot maandag 7 uur. In een aantal gemeenten schuift dat naar 6 tot 21 uur; Fluvius publiceert die lijst apart.
Meer dan de helft van de klok valt dus in het lage venster. Dat je er toch amper iets aan overhoudt, zegt iets over wanneer een gezin stroom gebruikt: koken, wassen en thuiswerk zitten tussen 7 en 22 uur.
Je tariefkeuze scheelt centen. Je contract scheelt euro's
Wij vergelijken elk jaar de hele markt en zetten je over op het contract dat bij je verbruik past.
Bekijk June Switch PlusMet Switch Plus krijg je een tegoed van 119 euro als we je niet doen besparen.
Er blijven situaties waarin je duidelijk boven dat kantelpunt uitkomt. Dan loont het, en de wissel is gratis.
Werk je thuis, of hangt je wagen aan de laadkabel zodra je om 18 uur thuiskomt? Dan zit je onder het kantelpunt en betaal je met een tweevoudig tarief net iets meer.
Nuance bij het exclusieve nachttarief, de aparte teller voor accumulatieverwarming: in Vlaanderen blijft dat in 2026 goedkoper, maar de korting wordt afgebouwd sinds 2021 en is op 1 januari 2028 volledig weg. In Wallonië is dat voordeel al sinds 1 januari 2026 weg voor wie bihoraire heeft.
Het capaciteitstarief. Sinds 2023 betaal je een deel van je netkosten niet op basis van hoeveel stroom je gebruikt, maar van hoeveel je er tegelijk afneemt.
Je netbeheerder meet elk kwartier en houdt per maand je hoogste kwartierpiek bij. Op je afrekening rekent hij met het gemiddelde van die maandpieken over twaalf maanden. Voor 2026 kost 1 kW piek gemiddeld 53,39 euro per jaar exclusief btw, van 49,05 euro bij Fluvius Limburg tot 57,10 euro bij Fluvius West. Er geldt een minimumbijdrage van 2,5 kW. Gezinnen met recht op het sociaal tarief betalen geen capaciteitstarief.
De gemiddelde maandpiek van een Vlaams gezin ligt op 4,24 kW volgens de Nutsregulator, dus ongeveer 226 euro per jaar. Eén kW van je piek afhalen levert 53,39 euro op. Zet dat naast de enkele euro's van je tariefkeuze: hetzelfde uur waarop je je vaatwas start, weegt via je piek veel zwaarder dan via je tarief.
Concreet: niet alles tegelijk. Je oven, je droogkast en je laadkabel in hetzelfde kwartier kost je meer dan de vraag of het 21 of 23 uur is. Spreiden loont, verschuiven nauwelijks.
Dan is er één datum die belangrijker is dan je tariefkeuze: 1 april 2026.
Wie in Vlaanderen zonnepanelen had met een terugdraaiende teller, kreeg bij de overstap naar een digitale meter zijn opgebouwde saldo mee. Die regeling gold tot en met 31 maart 2026. Sinds 1 april 2026 wordt een negatief saldo niet langer gecompenseerd naar de digitale meter. In Wallonië loopt de jaarlijkse compensatie wel door tot 31 december 2030.
Daarmee verdwijnt de grond onder het klassieke advies. Jarenlang gold: heb je een terugdraaiende teller, kies dan enkelvoudig. Fluvius schrijft nog steeds dat eigenaars van zonnepanelen dikwijls beter af zijn met een enkelvoudige meter, maar motiveert dat met de compensatie van je productie op je volledige verbruik. Dat is de logica van de terugdraaiende teller, en die valt met een digitale meter weg.
Wat blijft is de rekenoefening. Met panelen dek je overdag veel zelf, wat je afname naar de avond schuift. Reken het dus na met de V-test, in beide richtingen, in plaats van een vuistregel te volgen. Begin december 2025 had 89 procent van de zonnepaneeleigenaars een digitale meter, 925.000 klanten, volgens Fluvius.
Vlaanderen
Nettarieven identiek voor dag en nacht sinds 1 januari 2023. Je tariefkeuze raakt enkel de energiecomponent. Wat telt is je kwartierpiek, via het capaciteitstarief.
Wallonië
Daar verschillen de nettarieven wél nog per uur, en de daluren zijn op 1 januari 2026 hertekend naar 11 tot 17 uur en 22 tot 7 uur, zeven dagen op zeven. Het weekend is niet meer volledig daluur.
In Vlaanderen vraag je het aan bij Fluvius, niet bij je leverancier: via Mijn Fluvius, met de EAN-code van je aansluiting. Met een digitale meter gebeurt de aanpassing van op afstand. In Wallonië loopt dezelfde vraag wél via je leverancier.
Het kost je niets. Het goedgekeurde tariefblad voor 2026 zet de tariefwissel op laagspanning bij de gratis diensten, in beide richtingen, ook wanneer er nog een analoge meter vervangen moet worden.
Eén ding om wél goed te timen, want hier verliezen mensen geld: heb je zonnepanelen met een opgebouwd productieoverschot, dan compenseert Fluvius dat niet bij een tariefwissel. Vraag de wissel aan zo dicht mogelijk bij je jaarlijkse meteropname, wanneer dat saldo net is afgerekend.
Na de wissel lees je twee telwerken uit in plaats van één. Welke code bij welk tarief hoort, staat in ons artikel over je digitale meter aflezen. Fluvius noemt die registers formeel tarief 1 en tarief 2, en zegt zelf dat de toewijzing van je contract afhangt.
Wil je zien wat je verbruik per kwartier doet?
Met June Premium volg je je verbruik en je piek op, en zie je waar je kan bijsturen.
Bekijk June PremiumEnkel als een groot deel van je verbruik in het nachtvenster valt. Bij de dag-nachtspread van het sociaal maximumtarief ligt het kantelpunt op 1.886 van 3.500 kWh, en op het referentieprofiel scheelt de keuze dan 45 cent per jaar. Bij contracten met een groter dag-nachtverschil ligt dat kantelpunt lager. Laad je een wagen 's nachts, dan loont het wel.
In Vlaanderen geldt het dagtarief van maandag tot vrijdag van 7 tot 22 uur. De overige 93 uren van de week vallen onder het nachttarief, het weekend doorlopend van vrijdag 22 uur tot maandag 7 uur. In een aantal gemeenten is dat 6 tot 21 uur. Wallonië werkt sinds 2026 met een ander schema.
Nee. Het goedgekeurde tariefblad voor 2026 zet de tariefwissel op laagspanning bij de gratis diensten, in beide richtingen. Je vraagt het aan bij Fluvius via Mijn Fluvius, met de EAN-code van je aansluiting.
Voor je gewone verbruik niet, sinds 1 januari 2023 in Vlaanderen. Enkel je leverancier kan nog een dag- en een nachtprijs aanrekenen, op de energiecomponent. Het aparte register exclusief nacht heeft wel nog een lager nettarief, tot dat in 2028 wegvalt. In Wallonië bestaat het uurverschil wel nog.
Reken het na in plaats van een vuistregel te volgen. Met panelen dek je overdag veel zelf, wat je afname naar de avond schuift. Fluvius raadt zonnepaneeleigenaars nog steeds een enkelvoudige meter aan, maar motiveert dat met compensatie op je volledige verbruik, en die logica valt met een digitale meter weg. In Vlaanderen gaat een opgebouwd productieoverschot sinds 1 april 2026 niet meer mee naar je digitale meter; in Wallonië loopt de compensatie door tot eind 2030.
Je kwartierpiek. Het capaciteitstarief kost in 2026 gemiddeld 53,39 euro per kW maandpiek per jaar exclusief btw, met een minimumbijdrage van 2,5 kW. Eén kW minder piek is dus 53,39 euro, tegen enkele euro's voor je tariefkeuze. Gezinnen met recht op het sociaal tarief betalen geen capaciteitstarief.
Bronnen
Verkopers noemen bedragen van honderden euro's. Dit is de rekening met enkel cijfers die op een officiële bron staan, stap per stap.
Drie dingen bepalen wat je panelen nog opbrengen: waarop je netkosten gerekend worden, of je een tegoed had staan, en hoeveel je zelf verbruikt.
Wat betaal je aan je leverancier, en wat aan je netbeheerder? De opbouw van je energiefactuur, met de cijfers van 2026.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws, tips en adviezen over energiebesparing en efficiëntie, en waardevolle inzichten over de energiemarkt.